Autor: admin

Džemat Rašljeva je starosjedilački džemat koji se nalazi jugoistočno od  i ne postoje podaci o tome koje godine je počeo funkcionisati kao samostalan džemat. Ono što se pouzdano zna jeste da su vjerski obredi, prije izgradnje postojeće džamije, obavljani u mesdžidima, koji su stariji od stotinu godina. Jedan od njih, mada u ruševnom stanju, postoji i danas.

Postojeća džamija je izgrađena 1934-35. godine. Renovirana je dva puta. Značajnije 1972. godine i 2008. godine unutrašnjost džamije. Sa unutrašnjim renoviranjem  džamije, vodilo se računa da se sačuva njena autentičnost i postojeće stanje. Ova džamija je jedna od rijetkih, na prostoru Medžlisa Islamske zajednice Gračanica, od preživjelih starih džamija ovog tipa.

U nekoliko navrata se razmišljalo i raspravljalo o izgradnji nove džamije po ugledu na ostale džemate ali još ništa nije konkretno urađeno. U samom startu se pojavio problem gdje graditi džamiju. Problem je i kako isfinansirati gradnju.

Džemat Rašljeva je jedan od manjih džemata Medžlisa IZ-e Gračanica i broji 220 domaćinstava. Problem je i što se vrši stalni odliv stanovništva. Rašljevljana ima svugdje a, izgleda najmanje u Rašljevi. Inače, Rašljeva je kao mjesna zajednica, riješila neka značajna pitanja a posebno pitanje saobraćajne povezanosti. Nadat je se,  da će imati snage da i kao džemat u što kraćem roku riješe postojeće probleme i da džemat Rašljev neće biti tek prolazna stanica za mnoge imame što pokazuje podugačak spisak onih što službovaše u ovom džematu: Nurija ef. Moranjkić, Jašar ef. Jašarević, Mustafa ef. Hadžiaganović, Mursal ef. Zahirović, Omer ef. Spahić (Da ne bi bilo zabune, ne radi se o Omer ef. Spahiću iz Piskavice koji je službovao u džematu Lipa. Riječ je o jednom starom imam iz Zeljine), Ibrahim ef. Okić, Zihnija ef. Mehinbašić, Bajro ef. Smailović.

Danas, u Rašljevi, posao imama obavlja Fehim ef. Gačić .

Sjeveroistočno od centra grada, ne više od 500 m, naslanja se mahala Drafnići. To je bila jedna od najvećih gračaničkih mahala u prvoj polovini 18. stoljeća. I danas se doima velikom jer se razvukla uz saobraćajnicu prema Gornjoj Lohinji i Vranovićima. Inače mahala ima tek nešto više od 200 domaćinstava.

Današnju mahalu Drafnići nekada su činile tri mahale: Trepanići, Gojsalići i Drafnići. Zajednička im je džamija bila na Trepanićima a Gojsalići i Trepanići su imali male džamije gdje su se obavljali dnevni namazi. Trepanićka džamija ne postoji više iako je imala dugu i značajnu povijest. Prema nekim izvorima, riječ je o Časnoj ili Carskoj džamiji, prvim džamijama u čaršijama diljem Osmanskog carstva. Ovaj podatak ukazuje da su se na Trepanićima formirali prvi začeci gračaničke čaršije koja se vremenom spuštala nižegdje nastaje današnja čaršija. Kao carska, mogla je biti podignuta u prvoj polovini 16. stoljeća. Više puta je obnavljana a posebno značajno ime vezano za obnavljanje ove džamije je hadži Halil Trepanić. Vraćen je iz zaborava kada je otkriveno postojanje njegove biblioteke na osnovu pečata i tariha koje je stavljao na svoje knjige. Njegova biblioteka se nalazila u pomenutoj džamiji i bila je javnog tipa, dostupna svima onima koji su se interesovali za knjigu. Džamija je zbog dotrajalosti i smanjenog džemata, 1935. potpuno srušena. Istu sudbinu su doživjele Gojsalićka i Drafnićka džamija da bi se, 1936. godine, sagradila nova i zajednička džamija na mjestu današnje lokacije. Ranije je džamija bila u, još uvijek postojećem,Gojsalićka (Drafnićkom) mezarju. Vremenom će ova džamija dobiti naziv Drafnićka džamija. Naziv Gojsalići će se u narodu skoro potpuno zaboravitii zamjeniti nazivom Mahala.

Drafnićka džamija je bila u današnjim gornjim Drafnićima. Naziv ove mahale se počeo koristiti kao zajednički za sve tri mahale. Kao što je rečeno i zajednička džamija je dobila isti naziv koji je ostao do danas. Istina još uvijek se koristi i naziv Trepanići, za donju drafnićku mahalu.

U posljednjem ratu, Drafnićka džamija je pogođena tenkovskom granatom sa četničkog uporišta Lendići čime su joj nanešena teža oštećenja. Nakon rata, džematlije su se dogovorile da grade novu džamiju jer bi obnavljanje postojeće bilo skupo. Povrh toga, džamija nije bila funkcionalna i teško je mogla zadovoljiti potrebe džemata. Gradnja džamije je počela 2000. godine. Svečano otvorenje novoizgrađene džamije bilo je 2006. godine.

Prvi imami koji su službovali u ovoj džamiji bio je Naim ef. Čajić.Rođen je u mahali Trepanići i bio posljednji imam Trepanićke džamije a prvi Drafnićke džamije.Nije bio dugo na dužnosti u ovoj džamiji. Zamjenjuje gaMuhibija ef. Hadžiaganović rođen u Sokolu.Bio posljednji imam džamije u gornjoj mahali na Drafnićima.Potom su se smjenjivali hafiz Husejn ef. Alibegović, Sabit ef. Alihodžić,Mustafa ef. Džinić rođen u mahali Trepanići. Nakon toga dolazi Sulejman ef. Hankušićrođen u Malešićima.Bio je stalni imam Drafnićke džamije pet godina. Privremeno ga zamjenjuje, kao penzionisani imam, Muhibija ef. Nurikićrođen u Vranovićima. Od 1989. godine za imama dolazi Smajo ef. Mustafić gdje je ostao sve do 2019 prolazeći zajednički sa džematom svo ono ratno i poratno vrijeme. Uz dužnost imama radio je kao vjeroučitelj u srednjoj školi do 2007. godinea nakon toga kao glavni imam Medžlisa Islamske zajednice Gračanica.
Današnji glavni imam džemata Drafnići je hafiz Tarik ef. Salihbašić.

Jugoistočno od centra grada, formirala se mahala Lipa. Postoji predanje da je hadži Džafer sagradio džamiju i usadio lipu pod kojom su ljudi hladovali i da je po toj lipi mahala dobila naziv. U tom slučaju, nameće se pitanje kako se mahala zvala ranije. Moguće je, da je bila neka lipa prije formiranja naselja pokojoj je dobilo naziv.U svakom slučaju, toponim nedvojbeno ukazuje da je naselje dobilo naziv po lipi.

Nije poznato kada se formirao džemat ovog naselja. Predpostavlja se da se na mjestu današnje hadži džaferove džamije nalazio mesdžid još u vremenu Časne džamije u 16. stoljeću. Džamija na Lipi se prvi put spominje negdje krajem osmanske vlasti, kao Hadži Džaferdžamija. Inače, džamija je uobičajenog mahalskog tipa, veoma skromnih dimenzija, i ne zadovaoljava potrebe naraslog džemata koji broji oko 800 domaćinstava.Mnoge džematlije ovog džemata klanjaju džuma-namaze pa i bajram-namaze u susjednoj Šarenoj Džamiji.

Kao što je bio slučaj i sa ostalim džamijama, zbog društveno historijskih prilika nakon pada osmanske vlasti, i ova džamija je došla do ruševnog stanja. Srušena je u potpunosti 1935. godine a na njenom mjestu izgrađena je nova džamija, drvene konstrukcije i popunom od cigle. Ponovo je obnavljena 1966. a svečano je otvorena 1967. godine. Tijekom vremena napravljeni su još neki zahvati. Neposredno, poslije rata izgrađena je veranda u koju su ugrađeni obrađeni drveni stubovi koji su držali mahfil u Bijeloj džamiji. Veranda koristi kao zaštita ulaza u džamiju, mjesto gdje džematlije sjede dok čekaju namaz a budući da je zastrta koristi i za klanjače džumom i bajramima.

Svojevremeno su se u džamiji obavljal noćni namazi jer se stanovništvo Lipe, uglavnom bavilo poljoprivredom. Kasnije kada je poljoprivreda prestala biti glavna djelatnost počelo se klanjati svih pet dnevnih namaza. Od kako se pamti, u džamiji su se klanjale džume-namazi i bajram-namazi.

Nedavno  je džamija stavljena na listu zaštićenih kulturno-historijskih spomenika što predstavlja pomalo problem za džematlije. Bilo kakvi zahvati na džamiji su zabranjeni bez dozvole Zavoda za zaštitu spomenika a džamija dolazi u sve trošnije stanje. Budući da svojom veličinom ne zadovoljava potrebe džemata, sve češće se govori o gradnji nove i veće džamije na drugoj lokaciji. Ovim bi stara džamija ostavljena na milost i nemilost zubu vremena i Zavodu za zaštitu kulturno-historijskih spomenika. Kada će se sjetititi i staviti je na listu restauracije ostaje da se vidi.U savakom slučaju, ona je već sada u veoma trošnom stanju. Već su džematlije zabrinute da bi materijal koji otpada sa munare mogao nekoga i ozlijediti.

Pokrenuta je zajednička inicijativa Medžlisa i Općine prema Federalnom ministarstvu za prostorno uređenje u cilju njene obnove. Ostaje da se čeka.

Poznati imamai koji su službovali u ovoj džamiji su imami iz familija Grbešić i Naimkadić. U toku Drugog svjetskog rata, imamsku dužnost je obavljao Halil ef. Pezelj. Poslije Drugog svjetskog rata, dugo je imamsku dužnost u ovom džematu obavljao Hasib ef. Čamdžić. Iza njega, 1990. godine, dolazi Omer ef. Spahić gdje ostaje kao imam sve do 2012. godine kada je penzionisan. Na njegovo mjesto je došao mladi imam, svršenik FIN-a u Sarajevu, Muhidin ef. Topčagić.
Današnji glavni imam džemata Lipa je Miralem ef. Golać.

Džemat Mejdan džedid džamije ili u narodu poznate kao Šarena džamija, je gradski džemat koji zajedno sa džematom Bijele džamije čini užu jezgru grada.Broji negdje oko 1000 domaćinstava i spada u najveće džemate Medžlisa IZ Gračanica.

Mejdan mahala je bio naseljeni dio grada, na lijevoj obali Sokoluše, koji sada pripada džematu Šarene džamije. Na tom lokalitetu, nešto niže i južnije od samog centra čaršije, tokom 19. stojleća počinje se razvijati Donja čaršija. Prva džamija u ovoj mahali izgrađena je početkom 18. stoljeća i po nazivu mahale dobila naziv Mejdan džamija.Ova džamija je bila smještena naspram današnje Šarene džamije. Krajem 18. stoljeća, džamiju je srušila velika poplava. Zbog izloženosti terena opasnosti od poplava, nova zgrada džamije je podignuta na desnoj obali Sokoluše blizu lokaciji današnje Šarene džamije. Nakon izgradnje nove džamije, džamija dobiva naziv Mejdan džedid džamija ili Nova Mejdan džamija. Džamija je bila uobičajenog mahalskog tipa, građena drvenom konstrukcijom i  sa četverostranim krovom. Zbog gradnje uskotračne pruge, 1898. godine, od džamije je oduzeto oko 250 m2 zemljišta. Time je stiješnjen kolski put koji jedva provlačio između pruge i džamije. To će biti razlog da se 1932. godine, nakon što je džamija dotrajala, izmjesti dvadesetak metara zapadnije od dotadašnje lokacije, dalje od pruge i puta. Svečano otvorenje ove džamije je bilo u novembru 1933. godine. Zbog rušenja drugih džamija u neposrednoj blizini ove džamije, džemat se znatno proširio i otprilike zahvatao prostor koji zahvata i danas sem novih naselja, Ritašića i Hajdarevca. Kako je džamija, u narodu,  dobila naziv Šarena džamija nije poznato, ali se predpostavlja da je prvobitno bila ofarbana stilom kojim su ofarbane medresa i zgrada Općine. U kasnijem periodu, Šarena džamija je bila okrečena krečom i ničim nije podsjećala na naziv koji je imala.

Najstariji poznati imam ove džamije bio je mula Đulejman ef. Fazlić. Naslijedio ga je 1945. godine hafiz Rešid ef. Sarajlić koga je naslijedio 1933. godine, Salih ef. Begović, nakon svečanog otvorenja nove džamije,  koji službuje do penzionisanja 1974. godine kada ga zamjenjuje Sulejman ef. Hankušić koji je bio imam u ovoj džamiji do njenog rušenja 1990. godine.

Zbog dotrajalosti i nefunkcionalnosti džamije, usljed poraslih potreba džemata, odlučeno je da se na njenom mjestu izgradi veća i funkcionalnija džamija. Nakon rasprava i davanja raznih prijedloga, odlučeno je da se gradi nešto kao manji islamski centar. Krenulo se odmah u akciju i do rata 1992. godine izgrađen je najveći dio grubih radova. Mnogi ljudi su se uključili u ovaj projekat ali je on zaustavljen sa agresijom na našu zemlju. Za vrijeme rata džamija je, iako nedovršena služila kao škola, sklonište, prostor za zabavu i edukativne aktivnosti omladine.

Nakon rata radovi na džamiji su nastavljeni i hairli privedeni kraju što je krunisano svečanim otvorenjem u avgustu 2008. godine kojem je prisustvovao lično Reisu-l-ulema, Mustafa ef. Cerić.

Tokom rata i do 2019 godine dužnost imama u Šarenoj džamiji obavlja Fadil ef. Karić.
Današnji imam Šarane džamije je glavni imam, mr. Smajo ef. Mustafić.